การจัดการสวนทุเรียนตลอด 1 ปี ที่เกษตรกรมืออาชีพต้องรู้

ปลูกทุเรียนให้ได้ผลผลิตดี ไม่ใช่แค่ดูแลเฉพาะช่วงออกดอกหรือติดผลเท่านั้น
แต่ต้องมีการจัดการที่ครบวงจร ตลอด 12 เดือน ทั้งในเรื่องของปุ๋ย น้ำ การตัดแต่ง การควบคุมโรคแมลง และการฟื้นฟูต้นหลังเก็บเกี่ยว เพื่อให้ต้นทุเรียนสมบูรณ์พร้อมสำหรับการให้ผลผลิตในฤดูถัดไปอย่างต่อเนื่อง

ในบทความนี้ เราขอพาเกษตรกรทุกท่านมาเรียนรู้ แนวทางการจัดการสวนทุเรียนตลอดทั้งปี ตามหลักวิชาการ พร้อมตารางการดูแลแบบเข้าใจง่าย เพื่อให้ได้ผลผลิตทุเรียนคุณภาพสูงและยั่งยืน


📅 ตารางการจัดการสวนทุเรียนตลอด 12 เดือน

ช่วงเวลาขั้นตอนสำคัญแนวทางการจัดการ
พฤศจิกายน – ธันวาคมพักต้น เตรียมต้น– ตัดแต่งกิ่งแห้ง กิ่งไขว้ กิ่งซ้อน
– ใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยอินทรีย์ (เช่น ปุ๋ยมูลค้างคาว)
– เสริมปุ๋ยเคมีสูตร 15-15-15 หรือ 16-16-16
– พ่นไตรโคเดอร์มาเพื่อควบคุมเชื้อราในดิน
มกราคม – กุมภาพันธ์สะสมอาหาร กระตุ้นออกดอก– ลดการให้น้ำ 20–30 วัน เพื่อกระตุ้นออกดอก
– ใส่ปุ๋ยสูตร 8-24-24 หรือ 12-24-12 เพื่อเร่งตาดอก
– พ่นทางใบด้วยธาตุอาหารรอง (โบรอน, แมกนีเซียม)
มีนาคม – เมษายนออกดอก ผสมเกสร– ตรวจดอก หากออกดอกแล้วเริ่มให้น้ำเบาๆ
– ผสมเกสรด้วยมือ เพื่อเพิ่มอัตราการติดผล
– ควบคุมแมลงศัตรู เช่น เพลี้ยไฟ หนอนเจาะดอก
– สังเกตความสมบูรณ์ของช่อดอก
พฤษภาคม – มิถุนายนติดผล คัดผล– คัดผลทุเรียนให้เหลือเฉพาะผลที่อยู่ในตำแหน่งดี
– ให้ปุ๋ยสูตร 13-13-21 หรือ 12-11-18 ผสมแคลเซียม-โบรอน
– พ่นสารป้องกันโรคราไฟท็อปเทอร่า
– รักษาระบบน้ำให้สม่ำเสมอ
กรกฎาคม – สิงหาคมผลเริ่มโต ใกล้เก็บเกี่ยว– ให้น้ำอย่างสม่ำเสมอ และป้องกันผลแตก
– พ่นสารป้องกันโรคและแมลง เช่น หนอนเจาะผล, เพลี้ยไฟ
– ตรวจสอบคุณภาพผลทุเรียนก่อนเก็บ
กันยายน – ตุลาคมเก็บเกี่ยว และฟื้นต้น– เก็บผลตามระยะความแก่ที่เหมาะสม
– หลังเก็บเกี่ยวใส่ปุ๋ยฟื้นต้น เช่น 15-15-15 หรือ 16-16-16
– ตัดแต่งกิ่งที่เสียหาย
– ให้น้ำฟื้นต้น 1–2 เดือน แล้วพักสวนรอบใหม่

✅ ปุ๋ยที่แนะนำตลอดปี

เพื่อประสิทธิภาพสูงสุด ควรใช้ทั้งปุ๋ยอินทรีย์และเคมีควบคู่กัน เช่น:

  • ปุ๋ยค้างคาวคู่เอสที: ปุ๋ยอินทรีย์สูตรเข้มข้นจากมูลค้างคาว ช่วยปรับสภาพดิน เพิ่มอินทรียวัตถุ
  • สูตรเคมีที่แนะนำตามช่วง:
    • ต้นฝน: 15-15-15
    • สะสมอาหาร: 8-24-24
    • ติดผล: 13-13-21
    • หลังเก็บเกี่ยว: 16-16-16

🐛 โรคและแมลงศัตรูที่ควรระวังแต่ละช่วง

ช่วงเวลาโรค/แมลงเด่นวิธีป้องกัน
ม.ค.–มี.ค.เพลี้ยไฟ, เชื้อราตาดอกพ่นสารชีวภัณฑ์, ใช้เชื้อไตรโคเดอร์มา
เม.ย.–พ.ค.หนอนเจาะผล, หนอนเจาะดอกใช้สารชีวภัณฑ์หรือสารเคมีอย่างเหมาะสม
มิ.ย.–ก.ค.เชื้อราไฟท็อปเทอร่าราดโคนด้วยสารป้องกันเชื้อรา + ระบายน้ำดี
ส.ค.–ก.ย.แมลงวันทอง, โรคผลเน่าห่อผลทุเรียน หรือพ่นสารป้องกัน

💡 เคล็ดลับจากเกษตรกรมืออาชีพ

  • ตัดแต่งผลทุเรียน ไม่ให้เกิน 2–3 ผลต่อกิ่ง จะได้ผลใหญ่และคุณภาพดี
  • ใช้ระบบน้ำหยดควบคุมปริมาณน้ำได้แม่นยำ
  • จดบันทึกทุกขั้นตอน เพื่อวิเคราะห์และปรับปรุงในปีถัดไป
  • รวมกลุ่มเกษตรกร ช่วยลดต้นทุน เพิ่มอำนาจการต่อรองราคา

📚 อ้างอิงทางวิชาการ

  • กรมวิชาการเกษตร (2562), คู่มือการปลูกทุเรียนอย่างมืออาชีพ
  • มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, ภาควิชาพืชสวน (2563), การจัดการทุเรียนแบบยั่งยืน
  • ศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี (2564), แนวทางจัดการโรคและแมลงในสวนทุเรียน

📝 หมายเหตุ

ช่วงเวลาที่ระบุในบทความนี้เป็นแนวทางทั่วไปตามฤดูกาลของประเทศไทยตอนบนและภาคตะวันออก
👉 อาจมีความคลาดเคลื่อนของเดือน ขึ้นอยู่กับสภาพภูมิอากาศของแต่ละพื้นที่ เช่น ฝนมาเร็ว ฝนล่าช้า หรืออุณหภูมิเปลี่ยนแปลง
✅ อย่างไรก็ตาม ระยะการจัดการในแต่ละช่วง (พักต้น → สะสมอาหาร → ออกดอก → ติดผล → เก็บเกี่ยว) ยังคงสามารถใช้ได้ตามหลักการเดียวกัน

facebook : ค้างคาวคู่เอสที เว็บไซต์: www.ค้างคาวคู่เอสที.com

แชร์บทความ

5 สาเหตุทุเรียนบิดเบี้ยว พลูไม่เต็ม พร้อมวิธีแก้ตามหลักวิชาการ | ปุ๋ยทุเรียน

หลายสวนประสบปัญหา ทุเรียนบิดเบี้ยว / พูไม่เต็ม / เนื้อไม่สวย แม้จะใส่ปุ๋ยทุเรียนเต็มที่ แต่ผลผลิตก็ยังไม่ได้คุณภาพ สาเหตุของปัญหานี้เกิดได้จากหลายปัจจัย ซึ่งส่วนใหญ่เกี่ยวกับ “ระบบราก – ใบ – ธาตุอาหารช่วงพัฒนาผล” บทความนี้สรุป 5 สาเหตุที่ทำให้ทุเรียนพูไม่เต็มตามหลักวิชาการ พร้อมแนวทางแก้ไขที่ทำได้จริงในสวน ✅…

สูตรลับปั้นลูกทุเรียนให้ทรงสวย เทคนิคการจัดการผลผลิตตามหลักวิชาการ

ทุเรียน (Durio zibethinus L.) เป็นไม้ผลเศรษฐกิจสำคัญของประเทศไทย โดยเฉพาะในภาคตะวันออกและภาคใต้ ผลผลิตทุเรียนคุณภาพดีไม่เพียงขึ้นอยู่กับพันธุ์เท่านั้น แต่ยังขึ้นอยู่กับ การจัดการในช่วงออกดอก ติดผล และขยายผล ซึ่งเป็นช่วงที่มีผลโดยตรงต่อ “รูปร่างของผล” และ “คุณภาพภายใน” การปั้นลูกทุเรียนให้ทรงสวย—หมายถึงการดูแลจัดการให้ผลมีรูปร่างกลม เปลือกเรียบ เนื้อเต็ม และขั้วแข็งแรง—ต้องอาศัยทั้ง ความรู้ทางวิชาการด้านโภชนาการพืช,…

3 เคล็ดลับช่วงออกดอกของทุเรียน ที่เกษตรกรมืออาชีพไม่เคยบอก!

ออกดอกทุเรียน ถือเป็น “ช่วงหัวใจสำคัญ” ของการปลูกทุเรียน เพราะเป็นระยะที่ชี้ชะตาว่าในปีนั้น ๆ สวนจะได้ผลผลิตมากหรือน้อยเพียงใด การดูแลทุเรียนในช่วงออกดอกและติดผลจึงต้องอาศัยความเข้าใจเรื่องธาตุอาหาร สภาพอากาศ และระบบรากอย่างลึกซึ้ง ซึ่งเกษตรกรมืออาชีพหลายคนใช้เทคนิคเฉพาะตัวที่มักไม่เปิดเผยกันง่าย ๆ บทความนี้จะเผย 3 เคล็ดลับดูแลทุเรียนช่วงออกดอก–ติดผล ที่ผ่านการพิสูจน์แล้วว่าได้ผลจริง เพื่อให้เกษตรกรรุ่นใหม่สามารถนำไปปรับใช้ได้อย่างถูกต้องและยั่งยืน 🌱 เคล็ดลับที่ 1:…

ดูแลผลทุเรียนอย่างไร ให้ได้คุณภาพและมาตรฐาน

ทุเรียน ได้รับการขนานนามว่าเป็น “ราชาแห่งผลไม้” ที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูง ทั้งตลาดในประเทศและต่างประเทศ โดยเฉพาะ ตลาดจีน ที่ต้องการทุเรียนคุณภาพ มาตรฐานปลอดภัย และรสชาติได้มาตรฐาน การดูแลผลทุเรียนตั้งแต่ระยะติดผลจนถึงเก็บเกี่ยว จึงเป็นขั้นตอนสำคัญที่เกษตรกรต้องให้ความใส่ใจ เพื่อให้ได้ผลผลิตที่มี คุณภาพตรงตามมาตรฐาน GAP และตลาดส่งออก 1. การจัดการระยะติดผล 2. การบำรุงต้นและผล…

ไว้ผลทุเรียนปีแรก ควรไว้กี่ลูก เพื่อไม่ให้ต้นโทรม

การดูแลทุเรียนในปีแรกที่เริ่มให้ผลผลิต เป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งต่อคุณภาพของต้นและผลผลิตในอนาคต เกษตรกรจำนวนมากมักมีคำถามว่า “ทุเรียนปีแรกควรไว้กี่ลูก?” เพราะหากไว้ลูกมากเกินไป ต้นทุเรียนอาจโทรมและส่งผลเสียต่อการเติบโตในระยะยาว ดังนั้นการจัดการที่ถูกต้องจึงเป็นเรื่องจำเป็น ทำไมต้องจำกัดจำนวนผลทุเรียนปีแรก? ทุเรียนปีแรกควรไว้กี่ลูก? จากคำแนะนำเชิงวิชาการและประสบการณ์ของเกษตรกรผู้เชี่ยวชาญ การไว้ผลทุเรียนปีแรกควรอยู่ในช่วง 5–10 ผลต่อต้น ขึ้นอยู่กับความสมบูรณ์ของต้น ดังนี้ การจำกัดจำนวนผลให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม จะช่วยให้ต้นไม่โทรม และยังสามารถแตกใบใหม่ได้อย่างสมบูรณ์ พร้อมสำหรับการให้ผลผลิตที่มีคุณภาพในปีถัดไป เทคนิคการจัดการผลทุเรียนปีแรก…